มดลูกแตก (Uterine Rupture) ภาวะฉุกเฉินทางสูติกรรมที่คุณแม่ต้องรู้

     ภาวะ มดลูกแตก (Uterine Rupture) เป็นภาวะฉุกเฉินทางสูติศาสตร์ที่พบได้น้อย แต่มีความรุนแรงสูงและอาจเป็นอันตรายถึงชีวิตทั้งมารดาและทารกในครรภ์ หากไม่ได้รับการวินิจฉัยและรักษาอย่างทันท่วงที ภาวะนี้สามารถเกิดขึ้นได้ไม่เฉพาะในหญิงตั้งครรภ์เท่านั้น แต่ยังสามารถเกิดในสตรีที่ไม่ได้ตั้งครรภ์ได้เช่นกัน อย่างไรก็ตาม ในหญิงตั้งครรภ์ความเสี่ยงจะรุนแรงกว่าหลายเท่า เนื่องจากเกี่ยวข้องกับการเสียเลือดอย่างรุนแรง ภาวะช็อก และการเสียชีวิตของทารก

มดลูกแตก คืออะไร

     มดลูกแตก คือ ภาวะที่ผนังมดลูกเกิดการปริแตกหรือฉีกขาด ทำให้เลือดจำนวนมากไหลเข้าสู่ช่องท้อง ทารกและน้ำคร่ำอาจหลุดออกจากโพรงมดลูก ส่งผลให้ทารกขาดออกซิเจนอย่างเฉียบพลัน และเพิ่มความเสี่ยงต่อการเสียชีวิตของทั้งมารดาและทารก ภาวะนี้อาจเกิดขึ้นได้ในทุกระยะของการตั้งครรภ์ แต่พบได้บ่อยในช่วงปลายของการตั้งครรภ์หรือระหว่างการคลอด

สาเหตุของการเกิดมดลูกแตก

     สาเหตุของภาวะมดลูกแตกสามารถแบ่งออกเป็น 3 กลุ่มหลัก ดังนี้

1. ความผิดปกติของมดลูกก่อนตั้งครรภ์

ความผิดปกติแต่กำเนิด

     สตรีบางรายอาจมีความผิดปกติของมดลูกมาตั้งแต่กำเนิด เช่น มดลูกมีขนาดเล็ก รูปร่างผิดปกติ หรือผนังมดลูกไม่แข็งแรง เมื่อเกิดการตั้งครรภ์ มดลูกไม่สามารถขยายตัวได้ตามปกติ ทำให้มีความเสี่ยงต่อการแตก โดยอาจเกิดขึ้นได้ตั้งแต่ไตรมาสแรก

ความผิดปกติจากการผ่าตัดหรือหัตถการทางการแพทย์

     เช่น เคยผ่าตัดคลอด ผ่าตัดเนื้องอกมดลูก ขูดมดลูก หรือทำแท้งมาก่อน รอยแผลเหล่านี้อาจทำให้ผนังมดลูกเกิดจุดอ่อน หากตั้งครรภ์ก่อนที่แผลจะสมานแข็งแรงดี อาจทำให้มดลูกแตกตามแนวรอยแผลเดิมได้

2. ภาวะมดลูกขยายตัวมากเกินไป

     การที่มดลูกต้องขยายตัวมากกว่าปกติ อาจเพิ่มแรงดันต่อผนังมดลูก เช่น

• การตั้งครรภ์แฝด
• ทารกมีขนาดตัวใหญ่ผิดปกติ
• ภาวะน้ำคร่ำมากเกินไป
• ทารกอยู่ในท่าผิดปกติ เช่น ท่านอนขวาง

3. การใช้ยากระตุ้นการหดรัดตัวของมดลูก

     การใช้ยากระตุ้นการหดตัวของมดลูก เช่น Oxytocin หรือ Misoprostol หากใช้ในปริมาณที่มากเกินไป หรือใช้ในหญิงที่มีปัจจัยเสี่ยง อาจทำให้มดลูกบีบตัวรุนแรงและเกิดการแตกได้ โดยเฉพาะในหญิงที่เคยผ่าตัดคลอดมาก่อน

ทำไมมดลูกแตกจึงอันตรายถึงชีวิต

     เมื่อมดลูกแตก เลือดจะไหลเข้าสู่ช่องท้องอย่างรวดเร็ว ทำให้มารดาเกิดภาวะเสียเลือดมากและช็อก ในขณะเดียวกันทารกอาจขาดออกซิเจนจากการไหลเวียนเลือดที่ลดลง หากไม่ได้รับการรักษาอย่างทันท่วงที อาจทำให้ทารกเสียชีวิตในครรภ์ และมารดาอาจเสียชีวิตจากภาวะช็อกได้

*ภาวะมดลูกแตกถือเป็นภาวะฉุกเฉินที่ต้องได้รับการผ่าตัดทันที โดยไม่คำนึงว่าทารกจะยังมีชีวิตอยู่หรือไม่

ปัจจัยเสี่ยงของภาวะมดลูกแตก

• เคยผ่าตัดคลอดหรือผ่าตัดที่ผนังมดลูกมาก่อน
• เคยขูดมดลูกหรือทำแท้ง
• มดลูกผิดปกติแต่กำเนิด
• การตั้งครรภ์แฝด หรือทารกตัวโตมาก
• ภาวะคลอดติดขัดจากความไม่สมดุลระหว่างศีรษะทารกกับช่องเชิงกราน
• การใช้ยากระตุ้นการหดรัดตัวของมดลูก
• หญิงที่พยายามคลอดทางช่องคลอดหลังผ่าตัดคลอด (VBAC)
• การได้รับอุบัติเหตุหรือแรงกระแทกรุนแรงบริเวณช่องท้อง

อาการและสัญญาณเตือนของมดลูกแตก

• ปวดท้องรุนแรงและต่อเนื่อง
• เลือดออกทางช่องคลอดผิดปกติ
• มดลูกหดรัดตัวผิดปกติ หรือการคลอดไม่ก้าวหน้า
• ชีพจรเบาเร็ว หน้ามืด เหงื่อออก ตัวเย็น (สัญญาณช็อก)
• ทารกดิ้นน้อยลง หรืออัตราการเต้นของหัวใจทารกผิดปกติ
• หน้าท้องกดเจ็บ หรือคลำส่วนของทารกได้ชัดผิดปกติ
  
  *หากพบอาการเหล่านี้ ควรรีบนำส่งโรงพยาบาลทันที

การวินิจฉัยภาวะมดลูกแตก

     การวินิจฉัยภาวะมดลูกแตกทำได้โดยการประเมินทางคลินิก ร่วมกับการตรวจอัตราการเต้นของหัวใจทารก และยืนยันการวินิจฉัยด้วย การผ่าตัดเปิดช่องท้อง (Exploratory Laparotomy)

การรักษาภาวะมดลูกแตก

     แนวทางการรักษาหลักคือ การผ่าตัดฉุกเฉินทันที เพื่อช่วยชีวิตมารดาและทารก ได้แก่

• ผ่าตัดคลอดทางช่องท้อง
• เย็บซ่อมแซมมดลูกในรายที่รอยแตกไม่รุนแรง
• ผ่าตัดตัดมดลูกออก หากมีการฉีกขาดรุนแรงหรือควบคุมเลือดไม่ได้
  
  *การตัดสินใจรักษาจะขึ้นอยู่กับความรุนแรงของภาวะ ความปลอดภัยของมารดา และความต้องการมีบุตรในอนาคต

การป้องกันภาวะมดลูกแตก

• ฝากครรภ์ตั้งแต่ระยะแรก และพบแพทย์อย่างสม่ำเสมอ
• แจ้งประวัติการผ่าตัดมดลูกหรือผ่าตัดคลอดให้แพทย์ทราบทุกครั้ง
• หลีกเลี่ยงการตั้งครรภ์เร็วเกินไปหลังผ่าตัดคลอด
• ใช้ยากระตุ้นการคลอดภายใต้การดูแลของแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ
• เลือกสถานพยาบาลที่มีศักยภาพด้านสูติกรรมและการผ่าตัดฉุกเฉิน

โรงพยาบาลพริ้นซ์ ปากน้ำโพ มีความพร้อมด้านการดูแลสุขภาพสตรีและการตั้งครรภ์ ศูนย์สุขภาพสตรี โรงพยาบาลพริ้นซ์ ปากน้ำโพ 2 ที่ให้บริการแบบครบวงจร ตั้งแต่การฝากครรภ์ การดูแลครรภ์เสี่ยงสูง การคลอด ไปจนถึงการผ่าตัดฉุกเฉิน โดยทีมสูติ-นรีแพทย์เฉพาะทาง วิสัญญีแพทย์ และทีมพยาบาลที่มีประสบการณ์ พร้อมห้องผ่าตัดและอุปกรณ์ทางการแพทย์ที่ทันสมัย

 ขอคำปรึกษา คลิก

คำถามที่พบบ่อย (Q&A)

Q1: มดลูกแตกพบได้บ่อยแค่ไหน?

A: เป็นภาวะที่พบได้น้อยมาก แต่มีความรุนแรงสูง ต้องได้รับการรักษาอย่างเร่งด่วน

Q2: ผู้หญิงที่ไม่ตั้งครรภ์สามารถเกิดมดลูกแตกได้หรือไม่?

A: สามารถเกิดได้ แต่พบได้น้อยมาก มักสัมพันธ์กับการบาดเจ็บหรือหัตถการทางการแพทย์

Q3: เคยผ่าตัดคลอดแล้วสามารถตั้งครรภ์ได้อีกหรือไม่?

A: สามารถตั้งครรภ์ได้ แต่ต้องได้รับการดูแลอย่างใกล้ชิดจากแพทย์ และวางแผนการคลอดอย่างเหมาะสม

มีคำถามเกี่ยวกับ มดลูกแตก ?

สอบถามฟรี รับคำตอบได้ทันที ทางช่องทาง LINE เพื่อความสบายใจของคุณ
 

ช่องทางการซื้อแพ็กเกจและโปรโมชั่น