เส้นฟอกไต หลอดเลือดเทียมที่ช่วยชีวีตผู้ป่วยไตวายเรื้อรัง
10 มิถุนายน 2568
เส้นฟอกไต หลอดเลือดเทียมที่ช่วยชีวีตผู้ป่วยไตวายเรื้อรัง
“เส้นฟอกไต” หรือชื่อทางการแพทย์ว่า เส้นเข้าถึงหลอดเลือดสำหรับฟอกเลือด ( Vascular Access for Hemodialysis ) คือ ทางเชื่อมระหว่างร่างกายกับเครื่องฟอกไต สำหรับผู้ป่วยไตวายเรื้อรังระยะสุดท้ายที่ต้องฟอกเลือด ( Hemodialysis ) อย่างต่อเนื่อง การสร้างเส้นฟอกไตที่มีประสิทธิภาพและปลอดภัยจึงมีความสำคัญอย่างยิ่งต่อคุณภาพชีวิตและการรักษาในระยะยาว
เส้นฟอกไตมีกี่ประเภท
แพทย์จะพิจารณาเลือกวิธีทำเส้นฟอกไตจากสภาพหลอดเลือด อายึโรคร่วมและแผนการรักษาของผู้ป่วย โดยแบ่งออกเป็น 3 ประเภท ดังนี้
1. เส้นฟอกไตชนิด Fistula ( AVF – Arteriovenous Fistula )
- เป็นการผ่าตัดเชื่อมต่อหลอดเลือดแดงกับหลอดเลือดดำของผู้ป่วยเอง
- ใช้เวลาประมาณ 4 – 8 สัปดาห์ให้เส้นเลือดขยายตัวก่อนใช้งาน
- เป็นชนิดที่ดีที่สุดในระยะยาว ทนทานและติดเชื้อน้อย
2. เส้นฟอกไตชนิด Graft ( AVG – Arteriovenous Graft )
- ใช้วัสดุสังเคราะห์เชื่อมต่อหลอดเลือดแดงกับหลอดเลือดดำ
- ใช้ได้เร็วกว่า AVF ( ประมาณ 2 สัปดาห์หลังทำ )
- เหมาะกับผู้ที่หลอดเลือดไม่ดีพอที่จะทำ AVF
3. สายสวนชั่วคราว ( Central Venous Catheter )
- ใส่ท่อซิลิโคนหรือโพลียูริเทนเข้าหลอดเลือดดำใหญ่ เช่น บริเวณคอหรือขาหนีบ
- ใช้ในกรณีฉุกเฉิน หรือรอทำเส้นถาวร
- มีความเสี่ยงติดเชื้อและการอุดตันสูง ไม่แนะนำให้ใช้ระยะยาว
เส้นเลือดฟอกไต แบบใช้เส้นเลือดจริง (AVF : Arteriovenous Fistula)
การฟอกไตแบบใช้เส้นเลือดจริงของผู้ป่วย มาผ่าตัดเชื่อมหลอดเลือดแดงกับหลอดเลือดดำ เพื่อให้มีปริมาณเลือดไหลเวียนมากพอที่จะดูดไปฟอกที่เครื่องฟอกไต เพื่อใช้เป็นจุดในการแทงเข็มฟอกเลือด โดยจะมีภาวะแทรกซ้อนและโอกาสการติดเชื้อน้อยกว่า และสามารถใช้งานได้ยาวนานกว่าเส้นฟอกเลือดแบบอื่นๆ
เส้นเลือดฟอกไต แบบใช้เส้นเลือดเทียม (AVG : Arteriovenous Graft)
การฟอกไตแบบใช้เส้นเลือดเทียม ก็ต่อเมื่อเส้นเลือดปกติของผู้ป่วยไม่มีประสิทธิภาพในการฟอกเลือดได้ เช่น มีขนาดเล็กเกินไป หรือ เส้นเลือดอยู่ลึกมาก มีอายุการใช้งานเฉลี่ย 2 ปี แต่อาจมากกว่านั้นได้ถ้าดูแลเส้นเลือดได้ดี
วิธีนี้มีโอกาสติดเชื้อ และเส้นเลือดอุดตันมากกว่าการผ่าตัดโดยใช้เส้นเลือดของผู้ป่วยเอง ผู้ป่วยอาจจะได้รับการฉีดยาชาบริเวณที่ผ่าตัด ใช้เวลาผ่าตัดประมาณ 2 ชั่วโมง หลังผ่าตัด 4 สัปดาห์เส้นเลือดจึงจะเริ่มใช้ฟอกเลือดได้
ทำไมต้องเตรียมเส้นฟอกไตล่วงหน้า
ผู้ป่วยไตเรื้อรัง ระยะ 4 – 5 ควรปรึกษาแพทย์ล่วงหน้าเพื่อเตรียมทำเส้นฟอกไตถาวร เหตุผลเพราะ
- ลดการใช้สายสวนชั่วคราวซึ่งเสี่ยงติดเชื้อ
- ให้เส้น AVF หรือ AVG ได้มีเวลาพัฒนาและพร้อมใช้งาน
- ลดภาวะแทรกซ้อนระหว่างฟอกเลือด
ปัญหาที่พบบ่อยเกี่ยวกับเส้นฟอกไต
- เส้นตัน เกิดจากลิ่มเลือดหรือพังผืด
- เส้นโป่ง จากการใช้เข็มแทงซ้ำที่จุดเดิม
- ติดเชื้อ โดยเฉพาะในกรณีใช้สายสวน
- การไหลเวียนเลือดไม่พอ ทำให้ฟอกเลือดได้ไม่เต็มประสิทธิภาพ
การดูแลเส้นฟอกไต
เพื่อยืดอายุการใช้งานของเส้นฟอกไตและป้องกันภาวะแทรกซ้อน ควรปฏิบัติดูแล ดังนี้
- หลีกเลี่ยงการวัดความดัน หารเจาะเลือด การใส่สายน้ำเกลือบริเวณแขนข้างที่ทำเส้น
- รักษาความสะอาดบริเวณเส้นอย่างเคร่งครัด
- หมั่นสังเกตความผิดปกติ เช่น ปวด บวม ร้อน แดง ไม่มีเสียงฟู่
- เปลี่ยนตำแหน่งแทงเข็มสลับกัน ไม่แทงจุดเดิม ( Rope - ladder Technigue )
เมื่อไรที่ควรพบแพทย์
- เส้นฟอกไตไม่ฟู่ ไม่มีการไหลเวียน
- มีอาการบวม แดง ร้อน หรือมีหนอง
- มีไข้ หนาวสั่น โดยไม่ทราบสาเหตุ
- รู้สึกแน่นหน้าอก เหนื่อยมากผิดปกติ ขณะฟอกเลือด
มีคำถามเกี่ยวกับ เส้นฟอกไต ?
สอบถามฟรี รับคำตอบได้ทันที ทางช่องทาง LINE เพื่อความสบายใจของคุณ

ช่องทางการซื้อแพ็กเกจและโปรโมชั่น

เส้นฟอกไต คือ หัวใจของกระบวนการฟอกเลือด หากได้รับการดูแลอย่างถูกต้อง ย่อมช่วยให้ผู้ป่วยโรคไตมีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้นและปลอดภัยในระยะยาว
อย่าละเลยการเตรียมความพร้อมล่วงหน้า และควรติดตามอาการกับแพทย์เฉพาะทางอย่างใกล้ชิด”
เรามีทีมแพทย์เฉพาะทาง พร้อมดูแลคุณ
สามารถปรึกษาได้ที่ แผนกศัลยกรรม โรงพยาบาลพริ้นซ์ ปากน้ำโพ
โทร. 056 000 111 "ไม่ต้องห่วง ให้เราช่วยดูแล"

ศูนย์การรักษาที่เกี่ยวข้อง

แผนกศัลยกรรม
สถานที่
ชั้น 2
เวลาทำการ
จ,อ,พ,พฤ,ส : 08.00-20.00 ศ,อา : 08.00-17.00
เบอร์ติดต่อ
(056) 000 111 ต่อ 510401 ,510402



