ภาวะซึมเศร้าหลังคลอด (Postpartum Depression) อาการทางใจที่คุณแม่ไม่ควรมองข้าม ดูแลได้ รักษาได้

     การดูแลทารกแรกเกิดเป็นช่วงเวลาที่เต็มไปด้วยความรัก ความหวัง และความเปลี่ยนแปลง แต่ในขณะเดียวกันก็อาจทำให้คุณแม่หลายคนรู้สึกว่า ทุกอย่างช่างท่วมท้น รับมือไม่ไหว ทั้งความเหนื่อยล้าทางร่างกาย การพักผ่อนไม่เพียงพอ และแรงกดดันจากบทบาทใหม่

อาการเหล่านี้อาจเป็นเพียง ภาวะอารมณ์เศร้าหลังคลอด (Baby Blues) ซึ่งมักเกิดขึ้นชั่วคราว แต่หากอาการ ไม่ดีขึ้น หรือรุนแรงมากขึ้น อาจพัฒนาไปสู่ ภาวะซึมเศร้าหลังคลอด (Postpartum Depression) หรือในบางรายอาจเป็น ภาวะโรคจิตหลังคลอด (Postpartum Psychosis) ซึ่งเป็นภาวะรุนแรงและต้องได้รับการรักษาอย่างเร่งด่วน

ภาวะซึมเศร้าหลังคลอด คืออะไร

     ภาวะซึมเศร้าหลังคลอด (Postpartum Depression) คือความผิดปกติทางอารมณ์ที่เกิดขึ้นหลังการคลอดบุตร อาจเริ่มตั้งแต่ช่วง สัปดาห์แรกหลังคลอด และยาวนานได้ถึง 1 ปี หากไม่ได้รับการรักษาภาวะนี้แตกต่างจากความเศร้าทั่วไป เพราะส่งผลต่อ

• อารมณ์
• ความคิด
• พฤติกรรม
• ความสามารถในการใช้ชีวิตประจำวันและการดูแลบุตร

ภาวะอารมณ์เศร้าหลังคลอด (Baby Blues)

     ภาวะอารมณ์เศร้าหลังคลอดมักเกิดในช่วง 2–3 วันแรกหลังคลอด และดีขึ้นภายใน 1–2 สัปดาห์

อาการที่พบบ่อย

• วิตกกังวล อารมณ์แปรปรวน
• รู้สึกทุกอย่างท่วมท้น รำคาญใจ
• เศร้า ร้องไห้ง่าย
• ไม่มีสมาธิ นอนไม่หลับ
• เบื่ออาหาร
  
  *โดยทั่วไป ไม่จำเป็นต้องใช้ยา และสามารถดีขึ้นได้ด้วยการพักผ่อนและการสนับสนุนจากคนรอบข้าง

ภาวะซึมเศร้าหลังคลอด (Postpartum Depression)

     ภาวะซึมเศร้าหลังคลอดมีความรุนแรงและยาวนานกว่า อาการอาจเริ่มในช่วงสัปดาห์แรกหลังคลอด และคงอยู่นานหลายเดือน

อาการที่พบบ่อย

• อารมณ์แปรปรวนรุนแรง วิตกกังวลอย่างหนัก หรือมีอาการตื่นตระหนก
• รู้สึกไร้ค่า คิดว่าตนเองเป็นแม่ที่ไม่ดีพอ
• ร้องไห้บ่อย
• ไม่รู้สึกผูกพันกับบุตร
• รู้สึกสิ้นหวัง มีความคิดทำร้ายตัวเองหรือบุตร
• เบื่ออาหารหรือกินมากผิดปกติ
• นอนไม่หลับหรือนอนมากเกินไป
• อ่อนล้า หมดความสนใจในสิ่งที่เคยชอบ
• แยกตัว ไม่อยากพบปะผู้คน
• สับสน ไม่มีสมาธิ
  
  *หากมีความคิดเกี่ยวกับการทำร้ายตัวเองหรือผู้อื่น ควรรีบพบแพทย์ทันที

ภาวะโรคจิตหลังคลอด (Postpartum Psychosis)

     ภาวะโรคจิตหลังคลอดพบได้น้อย แต่เป็นภาวะที่ รุนแรงและอันตราย มักเกิดขึ้นภายใน สัปดาห์แรกหลังคลอด

อาการที่อาจพบ

• หมกมุ่นหรือย้ำคิดย้ำทำเกี่ยวกับบุตร
• พยายามทำร้ายตัวเองหรือบุตร
• หวาดระแวง สับสน งุนงง
• ประสาทหลอน หรือหลงผิด
• การนอนหลับผิดปกติ
• มีพลังหรือกระตือรือร้นมากผิดปกติ (กายใจไม่สงบ)
  
  *จำเป็นต้องได้รับการรักษาในโรงพยาบาลทันที

ภาวะซึมเศร้าหลังคลอดในบิดา

     ไม่เพียงแต่คุณแม่เท่านั้นที่อาจเผชิญภาวะซึมเศร้าหลังคลอด คุณพ่อมือใหม่ก็สามารถเกิดภาวะนี้ได้เช่นกัน

ปัจจัยเสี่ยงในคุณพ่อ

• อายุยังน้อย
• ปัญหาด้านการเงิน
• ปัญหาความสัมพันธ์
• มีประวัติเป็นโรคซึมเศร้า
  
  *ภาวะซึมเศร้าหลังคลอดในบิดาสามารถส่งผลต่อ พัฒนาการของบุตรและความสัมพันธ์ในครอบครัว ได้เช่นเดียวกัน

ควรพบแพทย์เมื่อไร?

     ควรรีบพบแพทย์ทันทีหากมีอาการดังต่อไปนี้

• มีปัญหาในการใช้ชีวิตประจำวันหรือดูแลบุตร
• มีความคิดทำร้ายตัวเองหรือบุตร
• อาการไม่ดีขึ้นหลังผ่านไป 2 สัปดาห์
• รู้สึกสิ้นหวัง หมดแรง ไม่สามารถรับมือกับชีวิตประจำวันได้

สาเหตุและปัจจัยเสี่ยงของภาวะซึมเศร้าหลังคลอด

สาเหตุที่อาจเกี่ยวข้อง

• การเปลี่ยนแปลงของฮอร์โมนเอสโตรเจนและโปรเจสเตอโรน
• ฮอร์โมนไทรอยด์ต่ำ
• ความเหนื่อยล้าจากการพักผ่อนไม่เพียงพอ
• ความกังวลในการดูแลทารกแรกเกิด

ปัจจัยเสี่ยง

• การตั้งครรภ์ไม่พร้อม
• มีประวัติโรคซึมเศร้าหรือโรคอารมณ์สองขั้ว
• มีภาวะแทรกซ้อนระหว่างตั้งครรภ์
• มีบุตรหลายคน เช่น แฝด
• ปัญหาการเงินหรือชีวิตคู่
• ขาดการสนับสนุนจากครอบครัว

การวินิจฉัยภาวะซึมเศร้าหลังคลอด

     แพทย์อาจใช้วิธีดังต่อไปนี้

• แบบสอบถามคัดกรองภาวะซึมเศร้า
• การตรวจเลือดเพื่อประเมินระดับฮอร์โมน
• การตรวจเพิ่มเติมเพื่อแยกโรคอื่นที่อาจมีอาการคล้ายกัน

แนวทางการรักษาภาวะซึมเศร้าหลังคลอด

ภาวะอารมณ์เศร้าหลังคลอด

• พักผ่อนให้เพียงพอ
• ขอความช่วยเหลือจากครอบครัว
• หลีกเลี่ยงแอลกอฮอล์และสารเสพติด

ภาวะซึมเศร้าหลังคลอด

• จิตบำบัด เพื่อปรับความคิดและรับมืออารมณ์
• ยาต้านเศร้า ที่ปลอดภัยในช่วงให้นมบุตร (ภายใต้การดูแลแพทย์)
• การติดตามรักษาอย่างต่อเนื่อง

ภาวะโรคจิตหลังคลอด

• ต้องรักษาในโรงพยาบาล
• การใช้ยาควบคุมอาการทางจิต
• ในบางรายอาจพิจารณาการรักษาด้วยไฟฟ้า (ECT)

การดูแลตนเองและการฟื้นฟูที่บ้าน

• ดูแลสุขภาพกายใจ ออกกำลังกายเบา ๆ
• รับประทานอาหารที่มีประโยชน์
• ไม่กดดันตนเองให้สมบูรณ์แบบ
• เปิดใจพูดคุยกับคนใกล้ชิด
• หาเวลาส่วนตัวเพื่อผ่อนคลาย

โรงพยาบาลพริ้นซ์ ปากน้ำโพ ให้ความสำคัญกับสุขภาพจิตของคุณแม่และครอบครัว ด้วยการดูแลแบบองค์รวมโดยทีมแพทย์เฉพาะทางด้านสูติ-นรีเวชและจิตเวช พร้อมการประเมิน วินิจฉัย และวางแผนการรักษาอย่างเหมาะสมกับแต่ละบุคคล
โรงพยาบาลพริ้นซ์ ปากน้ำโพ พร้อมดูแลคุณด้วยมาตรฐานการรักษาที่เชื่อถือได้ เทคโนโลยีที่ทันสมัย และทีมแพทย์ที่ใส่ใจในทุกขั้นตอนของการรักษา

 ขอคำปรึกษา คลิก

คำถามที่พบบ่อย (Q&A)

Q1: ภาวะซึมเศร้าหลังคลอด หายเองได้หรือไม่

A: บางรายอาจดีขึ้น แต่หลายรายจำเป็นต้องได้รับการรักษา หากปล่อยไว้อาจกลายเป็นโรคซึมเศร้าเรื้อรัง

Q2: ให้นมลูกอยู่ รักษาได้ไหม

A: ได้ แพทย์จะเลือกวิธีรักษาและยาที่ปลอดภัยต่อคุณแม่และทารก

Q3: คุณพ่อสามารถเป็นซึมเศร้าหลังคลอดได้หรือไม่

A: ได้เช่นกัน เรียกว่า Paternal Postpartum Depression ซึ่งควรได้รับการดูแลเช่นเดียวกัน

Q4: ควรเริ่มพบแพทย์เมื่อไร

A: เมื่ออาการเศร้า หดหู่ นานเกิน 2 สัปดาห์ หรือเริ่มกระทบการใช้ชีวิตประจำวัน

Q5: ภาวะซึมเศร้าหลังคลอด ป้องกันได้หรือไม่

A: สามารถลดความเสี่ยงได้ด้วยการดูแลสุขภาพจิตตั้งแต่ตั้งครรภ์ และมีระบบสนับสนุนที่ดี

มีคำถามเกี่ยวกับ ภาวะซึมเศร้าหลังคลอด ?

สอบถามฟรี รับคำตอบได้ทันที ทางช่องทาง LINE เพื่อความสบายใจของคุณ
 

ช่องทางการซื้อแพ็กเกจและโปรโมชั่น