โรคมือเท้าปากในเด็กเล็ก รู้ทัน ป้องกันได้ ลดเสี่ยงอาการรุนแรง

     โรคมือเท้าปาก (Hand, Foot and Mouth Disease) เป็นโรคติดต่อที่พบได้บ่อยในเด็กเล็ก โดยเฉพาะเด็กอายุต่ำกว่า 5 ปี แม้จะไม่ใช่โรคใหม่ และส่วนใหญ่มักมีอาการไม่รุนแรง สามารถหายได้เอง แต่ในบางกรณี โดยเฉพาะเมื่อเกิดจากเชื้อไวรัสสายพันธุ์ที่รุนแรง เช่น Enterovirus 71 (EV71) อาจก่อให้เกิดภาวะแทรกซ้อนรุนแรง และอาจเป็นอันตรายถึงชีวิตได้

*ด้วยเหตุนี้ ผู้ปกครองจึงควรมีความรู้ ความเข้าใจเกี่ยวกับโรคมือเท้าปากอย่างถูกต้อง เพื่อให้สามารถสังเกตอาการ ดูแล และป้องกันบุตรหลานได้อย่างเหมาะสม บทความนี้โรงพยาบาลพริ้นซ์ ปากน้ำโพ จึงขอรวบรวมข้อมูลสำคัญเกี่ยวกับโรคมือเท้าปาก พร้อมแนวทางการดูแลรักษา และการป้องกันที่มีประสิทธิภาพ เพื่อช่วยให้คุณพ่อคุณแม่ดูแลลูกน้อยได้อย่างมั่นใจ

โรคมือเท้าปากเกิดจากสาเหตุใด

     โรคมือเท้าปากเกิดจากเชื้อไวรัสในกลุ่ม Enterovirus ซึ่งมีหลายสายพันธุ์ โดยสายพันธุ์ที่พบบ่อย ได้แก่

• Coxsackie virus A16
• Coxsackie virus A6
• Enterovirus 71 (EV71)
  
  *ในกลุ่มนี้ EV71 เป็นสายพันธุ์ที่ต้องเฝ้าระวังเป็นพิเศษ เนื่องจากอาจทำให้เกิดอาการรุนแรง เช่น สมองอักเสบ เยื่อหุ้มสมองอักเสบ กล้ามเนื้อหัวใจอักเสบ และระบบหายใจล้มเหลว หลังจากได้รับเชื้อ จะมี ระยะฟักตัวประมาณ 3–7 วัน ก่อนเริ่มแสดงอาการ กลุ่มเสี่ยงที่พบโรคนี้ได้บ่อย ได้แก่ เด็กอายุ 6 เดือน ถึง 3 ปี และเด็กในวัยอนุบาล

โรคมือเท้าปากติดต่อกันได้อย่างไร

     โรคมือเท้าปากเป็นโรคที่ ติดต่อได้ง่ายมาก โดยเฉพาะในสถานที่ที่มีเด็กอยู่รวมกันจำนวนมาก เช่น โรงเรียนอนุบาล ศูนย์รับเลี้ยงเด็ก และสนามเด็กเล่น ช่องทางการติดต่อที่สำคัญ ได้แก่

• การสัมผัสน้ำมูก น้ำลาย หรือเสมหะของผู้ป่วย
• การรับเชื้อผ่านปาก จากอาหาร น้ำ หรือของเล่นที่ปนเปื้อนเชื้อ
• การสัมผัสอุจจาระของผู้ป่วย ซึ่งเชื้อสามารถอยู่ได้นานหลายสัปดาห์ แม้อาการจะหายแล้ว
  
  *ที่สำคัญคือ ผู้ป่วยสามารถแพร่เชื้อได้ตั้งแต่ระยะที่ยังไม่แสดงอาการ ทำให้การควบคุมการระบาดทำได้ยาก หากขาดการดูแลสุขอนามัยที่เหมาะสม

อาการของโรคมือเท้าปากในเด็ก

     อาการของโรคมือเท้าปากในเด็กมักเริ่มต้นด้วย

• ไข้สูง 38–39 องศาเซลเซียส
• อ่อนเพลีย เบื่ออาหาร

      หลังจากนั้นภายใน 1–2 วัน จะเริ่มพบอาการเฉพาะ ได้แก่

• มีแผลหรือตุ่มน้ำใสในช่องปาก ลิ้น เหงือก และกระพุ้งแก้ม
• มีตุ่มน้ำหรือผื่นแดงบริเวณฝ่ามือ ฝ่าเท้า รอบก้น หรืออวัยวะเพศ
• เจ็บปาก น้ำลายไหล ทำให้รับประทานอาหารและน้ำได้น้อย
  
  *โดยทั่วไปอาการจะค่อยๆ ดีขึ้น และหายได้เองภายใน 5–7 วัน

อาการโรคมือเท้าปากในผู้ใหญ่

     ผู้ใหญ่สามารถติดเชื้อได้เช่นกัน แต่อาการมักไม่รุนแรงเท่าเด็ก โดยอาจมีอาการ

• ไข้ ปวดเมื่อยตามตัว
• เจ็บคอ หรือมีแผลในปาก
• อาจมีผื่นที่มือหรือเท้า หรือไม่มีเลย
  
  * ส่วนใหญ่อาการจะหายได้เองภายใน 1 สัปดาห์

สัญญาณอันตรายที่ควรรีบพาเด็กพบแพทย์ทันที

     แม้โรคมือเท้าปากส่วนใหญ่ไม่รุนแรง แต่หากพบอาการต่อไปนี้ ควรรีบพาเด็กมาพบแพทย์โดยเร็ว

• ไข้สูงเกิน 39 องศาเซลเซียส หรือไข้ไม่ลดเกิน 2 วัน
• ซึม ไม่ร่าเริง ปลุกตื่นยาก
• หายใจหอบ เหนื่อย
• อาเจียนบ่อยมากกว่า 2–3 ครั้ง
• แขนขาอ่อนแรง เดินเซ มือสั่น
• มีอาการชัก หรือกระตุกผิดปกติ

     โรงพยาบาลพริ้นซ์ ปากน้ำโพ มีทีมกุมารแพทย์และแพทย์เฉพาะทาง พร้อมระบบเฝ้าระวังภาวะแทรกซ้อน เพื่อดูแลเด็กที่มีอาการรุนแรงอย่างใกล้ชิด

แนวทางการรักษาโรคมือเท้าปาก

      ปัจจุบันยังไม่มียาต้านไวรัสเฉพาะสำหรับโรคมือเท้าปาก การรักษาจึงเป็นการรักษาตามอาการ ได้แก่

• ให้ยาลดไข้ และยาบรรเทาอาการปวด
• ดูแลแผลในช่องปาก เพื่อลดความเจ็บและป้องกันการติดเชื้อซ้ำ
• ให้น้ำเกลือทางหลอดเลือดในกรณีที่เด็กดื่มน้ำหรือรับประทานอาหารไม่ได้
  
  *ในรายที่มีอาการรุนแรง แพทย์อาจพิจารณาให้นอนรักษาในโรงพยาบาล เพื่อเฝ้าระวังภาวะแทรกซ้อนอย่างใกล้ชิด

การป้องกันโรคมือเท้าปากด้วยวัคซีน EV71

     ปัจจุบันมี วัคซีนป้องกันโรคมือเท้าปากสายพันธุ์ EV71 ซึ่งเป็นสายพันธุ์ที่ก่อให้เกิดอาการรุนแรง

• แนะนำฉีดในเด็กอายุ 6 เดือน – 5 ปี 11 เดือน
• ฉีดทั้งหมด 2 เข็ม ห่างกัน 1 เดือน
• ช่วยลดความเสี่ยงของอาการรุนแรงและการเสียชีวิต
  
  *วัคซีนมีความปลอดภัยสูง และผลข้างเคียงส่วนใหญ่มักไม่รุนแรง เช่น ปวด บวม แดงบริเวณที่ฉีด หรือมีไข้เล็กน้อย

การดูแลสุขอนามัย ป้องกันโรคมือเท้าปาก

     การป้องกันที่ดีที่สุดคือการดูแลสุขอนามัยอย่างเคร่งครัด ได้แก่

• ล้างมือด้วยสบู่หรือเจลแอลกอฮอล์เป็นประจำ
• ทำความสะอาดของเล่นและสิ่งของที่เด็กใช้บ่อย
• รับประทานอาหารที่สะอาด ใช้ช้อนกลาง
• หลีกเลี่ยงพาเด็กไปในสถานที่แออัดช่วงที่มีการระบาด
• หากเด็กป่วย ควรหยุดเรียนและพักรักษาตัวจนหายดี

โรคมือเท้าปากแม้พบบ่อยในเด็กเล็ก แต่บางรายอาจมีอาการรุนแรงได้ หากไม่ได้รับการดูแลอย่างถูกต้องตั้งแต่ระยะแรก โรงพยาบาลพริ้นซ์ ปากน้ำโพ พร้อมดูแลลูกน้อยของคุณด้วยทีมกุมารแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ ระบบเฝ้าระวังอาการเด็กอย่างใกล้ชิด และแนวทางการรักษาที่ได้มาตรฐาน ครบทั้งการตรวจรักษา การดูแลภาวะแทรกซ้อน และบริการ วัคซีนป้องกันโรคมือเท้าปาก เพื่อช่วยลดความเสี่ยงอาการรุนแรง สร้างความอุ่นใจให้ผู้ปกครองในทุกช่วงวัยของลูกน้อย
โรงพยาบาลพริ้นซ์ ปากน้ำโพ พร้อมดูแลคุณด้วยมาตรฐานการรักษาที่เชื่อถือได้ เทคโนโลยีที่ทันสมัย และทีมแพทย์ที่ใส่ใจในทุกขั้นตอนของการรักษา

 ขอคำปรึกษา คลิก

คำถามที่พบบ่อย (Q&A)

Q1: โรคมือเท้าปากหายเองได้หรือไม่?

A: ส่วนใหญ่สามารถหายเองได้ภายใน 5–7 วัน หากไม่มีภาวะแทรกซ้อน

Q2: เด็กเป็นโรคมือเท้าปากแล้วจะเป็นซ้ำได้หรือไม่?

A: สามารถเป็นซ้ำได้ หากติดเชื้อไวรัสคนละสายพันธุ์

Q3: วัคซีนมือเท้าปากจำเป็นหรือไม่?

A: วัคซีนช่วยลดความเสี่ยงจากเชื้อ EV71 ซึ่งเป็นสายพันธุ์รุนแรง จึงแนะนำในเด็กเล็ก

Q4: ผู้ใหญ่ติดจากเด็กได้หรือไม่?

A: สามารถติดได้ แต่ส่วนใหญ่อาการไม่รุนแรง

Q5: ควรพาเด็กไปโรงพยาบาลเมื่อใด?

A: หากมีไข้สูง ซึม อาเจียนมาก หรือมีอาการทางระบบประสาท ควรรีบพบแพทย์ทันที

มีคำถามเกี่ยวกับ โรคมือเท้าปาก ?

สอบถามฟรี รับคำตอบได้ทันที ทางช่องทาง LINE เพื่อความสบายใจของคุณ
 

ช่องทางการซื้อแพ็กเกจและโปรโมชั่น