“กระดูกสะโพกหัก” ในผู้สูงอายุ  ภัยเงียบที่เสี่ยงกลายเป็นผู้ป่วยติดเตียง

     ปัจจุบันประเทศไทยได้ก้าวเข้าสู่ “สังคมผู้สูงอายุโดยสมบูรณ์” ทำให้ปัญหาสุขภาพในผู้สูงอายุเพิ่มมากขึ้นตามไปด้วย หนึ่งในปัญหาที่พบบ่อยและส่งผลกระทบต่อชีวิตอย่างมาก คือ “การพลัดตกหกล้ม” ซึ่งมักนำไปสู่ภาวะกระดูกสะโพกหัก จากข้อมูลของกองป้องกันการบาดเจ็บ กรมควบคุมโรค พบว่าผู้สูงอายุประมาณ 1 ใน 3 จะมีโอกาสพลัดตกหกล้มในแต่ละปี และในจำนวนนี้ มีผู้สูงอายุหลายหมื่นรายที่ได้รับบาดเจ็บบริเวณต้นขาหรือข้อสะโพกจนต้องเข้ารับการรักษาในโรงพยาบาล

ทำไมผู้สูงอายุจึงเสี่ยงมากขึ้น

     ในผู้สูงอายุ กระดูกจะเริ่มเปราะบาง และความสามารถในการทรงตัวลดลง ทำให้โอกาสหกล้มและหักเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ

     ยิ่งนานวัน หากกระดูกสะโพกหัก แต่ไม่ได้รับการรักษาอย่างเหมาะสมหรือฟื้นฟูไม่ครบ ผู้สูงอายุมักต้องนอนพักเป็นเวลานาน ซึ่งเพิ่มโอ กาสที่จะกลายเป็นผู้ป่วยติดเตียงและเกิดภาวะแทรกซ้อนตามมา

กระดูกสะโพกหัก คืออะไร?

     กระดูกสะโพกหักเป็นภาวะกระดูกหักแบบหนึ่ง นั่นคือเกิดการแตกหักของกระดูกส่วนต้นของกระดูกต้นขา (Proximal femur) ใกล้กับข้อสะโพก ซึ่งมักเกิดในผู้สูงอายุที่มีภาวะกระดูกพรุน กระดูกสะโพกหักในผู้สูงอายุที่เป็นโรคกระดูกพรุนมักเกิดจากการลื่นล้มหรืออุบัติเหตุเล็กน้อย แต่สำหรับคนหนุ่มสาว กระดูกสะโพกหักมักเกิดจากอุบัติเหตุรุนแรง เช่น การตกจากที่สูง

*การรักษาที่ทันท่วงทีและถูกต้องเหมาะสมเป็นสิ่งสำคัญเพื่อลดความเสี่ยงของภาวะแทรกซ้อนและช่วยฟื้นฟูการเคลื่อนไหวให้กลับมาใกล้เคียงปกติมากที่สุด เพื่อให้ผู้ป่วยสามารถกลับมาใช้ชีวิตประจำวันได้ตามปกติ

สาเหตุของภาวะกระดูกสะโพกหักที่พบบ่อย

• ภาวะกระดูกพรุน เมื่ออายุมากขึ้น กระดูกจะบางลงและเปราะง่าย ทำให้เสี่ยงต่อการแตกหัก แม้ไม่ได้รับแรงกระแทกรุนแรง
• การเปลี่ยนแปลงทางสายตา ผู้สูงอายุที่มีภาวะสายตายาว ต้อกระจก หรือการมองเห็นลดลง โดยเฉพาะในที่มืดหรือแสงน้อย มักเกิดการสะดุดหรือหกล้มได้ง่าย
• กล้ามเนื้ออ่อนแรง เมื่อกล้ามเนื้อไม่ได้ใช้งานต่อเนื่อง จะเสื่อมและอ่อนแรง ทำให้การทรงตัวลดลง เสี่ยงต่อการล้มและกระดูกหัก                                                                                                                                                                                                 
• การทรงตัวลดลง ระบบประสาทที่เสื่อมตามอายุทำให้การควบคุมการเคลื่อนไหวลดลง ผู้สูงอายุจึงทรงตัวยากและล้มได้ง่าย สาเหตุอื่น ๆ ที่เพิ่มความเสี่ยง                                                                                                                                                                  
• การใช้ยาบางชนิด เช่น ยานอนหลับ ยาลดความดันโลหิต หรือยาที่ทำให้เวียนศีรษะ ซึ่งอาจส่งผลต่อการทรงตัว
• โรคประจำตัว เช่น โรคเบาหวาน หรือโรคหลอดเลือดสมอง ที่กระทบต่อระบบประสาทและการเคลื่อนไหว
• อุบัติเหตุรุนแรง ในคนวัยทำงานหรือวัยหนุ่มสาว มักเกิดจากแรงกระแทกรุนแรง เช่น ตก

อาการของภาวะกระดูกสะโพกหักที่ควรสังเกต                                                                                                                               

• ปวดรุนแรงบริเวณสะโพกหรือโคนขา ผู้ป่วยจะรู้สึกปวดเฉียบพลันบริเวณสะโพกหรือขา โดยเฉพาะเมื่อขยับหรือพยายามลงน้ำหนัก อาการปวดจะไม่ทุเลาแม้หยุดเคลื่อนไหว
• ขยับขาหรือสะโพกได้ลำบาก การเคลื่อนไหวจะถูกจำกัด เช่น ยกขาหรือหมุนขาไม่ได้ตามปกติ
• บวมและฟกช้ำรอบสะโพก บริเวณที่บาดเจ็บมักบวมและมีรอยช้ำจากการฉีกขาดของหลอดเลือดใต้ผิวหนัง ซึ่งอาจลามไปบริเวณต้นขาหรือสะโพก
• ขาข้างที่บาดเจ็บสั้นหรือบิดผิดรูป ขาข้างที่หักอาจดูสั้นลงหรือบิดออกด้านนอกอย่างเห็นได้ชัด
• ไม่สามารถยืนหรือเดินได้ ผู้ป่วยไม่สามารถลงน้ำหนักที่ขาข้างที่บาดเจ็บได้ ต้องพึ่งพาผู้อื่นหรืออุปกรณ์ช่วยเดิน                                                                                                                                                    
• การเคลื่อนไหวผิดปกติ รู้สึกว่าขาเคลื่อนไหวไม่เป็นธรรมชาติ เช่น ยกขาไม่ขึ้นหรือเจ็บมากเมื่อขยับ

วิธีการรักษากระดูกสะโพกหัก

     การรักษากระดูกสะโพกหักต้องพิจารณาจากความรุนแรงของการหัก สภาพร่างกาย และอายุของผู้ป่วย โดยวิธีรักษาหลักมีดังนี้

การรักษาแบบไม่ผ่าตัด

     ปัจจุบันยังไม่มีวิธีรักษาให้หายขาด 100% แต่สามารถควบคุมอาการและชะลอความเสื่อมของข้อได้อย่างมีประสิทธิภาพ

การดึงกระดูก (Traction)

     ใช้เครื่องมือช่วยจัดแนวกระดูกให้เข้าที่ เหมาะสำหรับผู้ป่วยที่ไม่สามารถผ่าตัดได้ เช่น ผู้ที่มีโรคร่วมหลายอย่างหรือร่างกายไม่แข็งแรงเพียงพอ

การพักฟื้นบนเตียง (Bed Rest) 

     ใช้ในกรณีกระดูกหักไม่ซับซ้อนและสามารถสมานได้เอง แต่ต้องเฝ้าระวังภาวะแทรกซ้อน เช่น แผลกดทับ ภาวะติดเชื้อในปอด และกล้ามเนื้ออ่อนแรงจากการไม่ได้เคลื่อนไหว

การรักษาด้วยการผ่าตัด

การผ่าตัดเปลี่ยนข้อสะโพกเทียม (Hip Replacement) 

     ใช้ในกรณีที่กระดูกสะโพกหักรุนแรงหรือไม่สามารถสมานได้เอง โดยแพทย์จะนำส่วนกระดูกที่เสียหายออกและเปลี่ยนเป็นข้อสะโพกเทียม เพื่อให้ผู้ป่วยสามารถกลับมาเดินและทำกิจวัตรประจำวันได้ใกล้เคียงปกติ

การผ่าตัดยึดตรึงกระดูก (Internal Fixation) 

     ใช้หมุดหรือแผ่นโลหะช่วยยึดกระดูกให้คงอยู่ในตำแหน่งที่ถูกต้อง เหมาะกับกระดูกที่หักไม่ซับซ้อน วิธีนี้ช่วยลดระยะเวลาการพักฟื้น และทำให้ผู้ป่วยสามารถกลับมาเดินได้เร็วขึ้น

การผ่าตัดแผลเล็ก (MIS – Minimally Invasive Surgery)

     เป็นเทคนิคการผ่าตัดสมัยใหม่ที่ใช้แผลขนาดเล็ก ลดการบาดเจ็บของกล้ามเนื้อ ลดอาการเจ็บหลังผ่าตัด และช่วยให้ผู้ป่วยฟื้นตัวได้เร็วกว่าเดิม

การฟื้นฟูและการรักษาเสริม

กายภาพบำบัด

     หลังการรักษาหรือการผ่าตัด ควรเริ่มทำกายภาพบำบัดโดยเร็ว เพื่อฟื้นฟูการทำงานของกล้ามเนื้อและข้อต่อ ช่วยให้ผู้ป่วยกลับมาเดินและทำกิจวัตรประจำวันได้เร็วขึ้น พร้อมลดความเสี่ยงของภาวะแทรกซ้อน เช่น กล้ามเนื้อลีบ การทรงตัวเสีย หรือข้อยึดติด

การรักษาเสริม

• ยาบรรเทาอาการปวด ช่วยลดความเจ็บปวดหลังการรักษาและส่งเสริมให้ผู้ป่วยสามารถเริ่มเคลื่อนไหวได้เร็วขึ้น
• อาหารเสริมแคลเซียมและวิตามินดี ช่วยเสริมสร้างความแข็งแรงของกระดูก และลดความเสี่ยงต่อการเกิดกระดูกหักซ้ำในอนาคต

การป้องกันภาวะกระดูกสะโพกหักในผู้สูงอายุ

• เสริมความแข็งแรงของกระดูก รับประทานอาหารที่อุดมด้วยแคลเซียมและวิตามินดี เช่น นม ปลาซาร์ดีน และผักใบเขียว พร้อมรับแสงแดดยามเช้าอย่างสม่ำเสมอ
• เลือกออกกำลังกายแบบลงน้ำหนัก เช่น เดินเร็ว หรือโยคะ เพื่อเพิ่มความหนาแน่นของกระดูกและเสริมการทรงตัว
• จัดสภาพแวดล้อมในบ้านให้ปลอดภัย เก็บสิ่งของที่เกะกะทางเดิน ติดตั้งไฟในจุดอับแสง และใช้พื้นกันลื่นในห้องน้ำเพื่อลดโอกาสการหกล้ม
• ตรวจสุขภาพกระดูกเป็นประจำ โดยเฉพาะผู้ที่มีภาวะกระดูกพรุน หรือมีประวัติหกล้มบ่อย ควรเข้ารับการตรวจความหนาแน่นของกระดูกกับแพทย์เฉพาะทาง
• ใช้อุปกรณ์ช่วยพยุงเมื่อจำเป็น สำหรับผู้ที่มีปัญหาการทรงตัว ควรใช้ไม้เท้า หรือเครื่องช่วยเดินเพื่อเพิ่มความมั่นคงในการเคลื่อนไหว
• หลีกเลี่ยงพฤติกรรมเสี่ยง งดดื่มแอลกอฮอล์และสูบบุหรี่ เพราะมีผลต่อความแข็งแรงของกระดูกและการฟื้นตัวหลังบาดเจ็บ

ภาวะกระดูกสะโพกหักในผู้สูงอายุ ไม่ได้เป็นเพียงแค่อาการ “หักแล้วเจ็บ” แต่เป็นภาวะที่อาจนำไปสู่การสูญเสียการเคลื่อนไหว การกลายเป็นผู้ป่วยติดเตียง และภาวะแทรกซ้อนที่รุนแรงได้ การรักษาอย่างทันท่วงทีร่วมกับการฟื้นฟูที่ถูกวิธี คือหัวใจสำคัญของการกลับมาใช้ชีวิตอย่างมีคุณภาพ

โรงพยาบาลพริ้นซ์ ปากน้ำโพ มีความพร้อมที่จะให้คำปรึกษาและดูแลผู้ป่วยและวิธีการรักษาอื่นๆ อย่างครบวงจร

 ขอคำปรึกษา คลิก

มีคำถามเกี่ยวกับ โรคกระดูกสะโพกหัก?

สอบถามฟรี รับคำตอบได้ทันที ทางช่องทาง LINE เพื่อความสบายใจของคุณ
 

ช่องทางการซื้อแพ็กเกจและโปรโมชั่น