รู้จัก “กระดูกเชิงกรานหัก” ปัญหาใหญ่ที่ไม่ควรมองข้าม

     กระดูกเชิงกรานคือโครงสร้างที่สำคัญในร่างกายของเรา ด้านหน้าติดกับกระดูกต้นขา ด้านหลังเชื่อมต่อกับกระดูกสัน หลัง ทำหน้าที่ทั้งรับน้ำหนักจากร่างกายส่วนบนและถ่ายเทไปยังขาและเท้า หากเกิดการ หักของกระดูกเชิงกราน (pelvic fracture) อาจมีผลร้ายแรงทั้งต่อโครงสร้างร่างกาย ระบบหลอดเลือด-ประสาท และอวัยวะภายใน ดังนั้นเราจึงไม่ควรมองข้ามปัญหานี้

กระดูกเชิงกรานหักคืออะไร?

     โครงสร้างของเชิงกรานประกอบด้วยกระดูกหลายส่วน ได้แก่ กระดูกอิเลียม (ilium) กระดูกอิชิอุม (ischium) และกระดูกพิวบิส (pubis) รวมถึงกระดูกสแครัม (sacrum) และโคนหาง (coccyx)

     ภาวะหักเกิดขึ้นเมื่อกระดูกหนึ่งหรือหลายชิ้นในวงแหวนเชิงกราน (pelvic ring) ถูกแรงกระทำจนแตกหรือแตก และอาจมีการเคลื่อนตัวของชิ้นกระดูกร่วมด้วย โดยทั่วไปผู้เชี่ยวชาญแบ่งได้เป็น 2 ประเภทใหญ่ ได้แก่

• Stable fracture (หักที่มีโครงสร้างยังคงเสถียร) ชิ้นกระดูกไม่เลื่อนมาก และโครงสร้างวงแหวนเชิงกรานยังคงอยู่ 

• Unstable fracture (หักที่โครงสร้างเสียหายมาก) มีการแตกหลายจุด ชิ้นกระดูกเลื่อนตัว และอาจมีเลือดออกหรือมีอวัยวะภายในได้รับบาดเจ็บร่วมด้วย  

*ความรุนแรงของภาวะนี้ทำให้ห้ามมองข้ามเพราะนอกจากกระดูกแล้ว ยังอาจมีภาวะแทรกซ้อนที่อันตรายได้

สาเหตุและกลุ่มเสี่ยงของภาวะกระดูกเชิงกรานหัก

อุบัติเหตุแรงสูง

• ภาวะกระดูกเชิงกรานหักมักเกิดจากแรงกระแทกรุนแรง เช่น อุบัติเหตุทางรถยนต์ การตกจากที่สูง หรือถูกของหนักกดทับ ซึ่งแรงกระแทกเหล่านี้สามารถทำให้กระดูกเชิงกรานแตกหรือร้าวได้ แม้ในผู้ที่มีกระดูกแข็งแรง

• ภาวะกระดูกพรุน (Osteoporosis) ในผู้สูงอายุ โดยเฉพาะสตรีวัยหมดประจำเดือน มักมีภาวะกระดูกพรุนจากการลดลงของฮอร์โมนเอสโตรเจน ทำให้กระดูกเปราะและหักง่าย แม้เพียงการหกล้มหรือแรงกระแทกเพียงเล็กน้อย ก็อาจทำให้กระดูกเชิงกรานหักได้

อาการที่ควรสังเกต

• ปวดบริเวณอุ้งเชิงกราน สะโพก หรือต้นขาอย่างมาก และอาจเพิ่มขึ้นเมื่อเคลื่อนไหวหรือพยายามยืน 
• เดินหรือยืนลำบาก หรือไม่สามารถลงน้ำหนักได้ตามปกติ
• มีรอยฟกช้ำ บวม หรือมีเลือดคั่งบริเวณเชิงกราน หรืออาจมีบาดแผลภายในร่วมด้วย 
• ในกรณีรุนแรงอาจมีภาวะเลือดออกภายใน อวัยวะได้รับบาดเจ็บร่วม ซึ่งเป็นภาวะฉุกเฉิน 

กลุ่มเสี่ยงของภาวะกระดูกเชิงกรานหัก                                                                                                                           

• ผู้สูงอายุ เป็นกลุ่มที่มีความเสี่ยงสูงที่สุด เนื่องจากกระดูกเปราะบางจากอายุที่มากขึ้น ร่วมกับปัญหาการทรงตัว การมองเห็น หรือการเคลื่อนไหวที่ช้าลง ทำให้เกิดการล้มได้ง่าย ซึ่งอาจนำไปสู่กระดูกเชิงกรานหักได้โดยไม่รู้ตัว
• ผู้ที่เคยหกล้มหรือได้รับแรงกระแทกมาก่อน การล้มหรือบาดเจ็บรุนแรงในอดีตอาจทำให้โครงสร้างกระดูกเชิงกรานอ่อนแอ หากไม่ได้รับการรักษาหรือฟื้นฟูอย่างเหมาะสม เมื่อเกิดแรงกระแทกซ้ำก็อาจทำให้กระดูกหักได้ง่ายขึ้น
• ผู้ที่มีโรคประจำตัวหรือใช้ยาที่ส่งผลต่อกระดูก โรคต่อมไทรอยด์ทำงานเกิน เบาหวาน ไตเรื้อรัง หรือการใช้ยาคอร์ติโคสเตียรอยด์เป็นเวลานาน สามารถทำให้กระดูกสูญเสียความแข็งแรงได้ นอกจากนี้ ยาบางชนิด เช่น ยาลดกรดและยากันชัก ยังส่งผลต่อการดูดซึมแคลเซียม ทำให้กระดูกบางและเปราะมากขึ้น

อาการปวดกระดูกจากกระดูกเชิงกรานแตกหรือหัก

    กระดูกเชิงกรานแตกหรือหัก โดยมากมักเกิดจากอุบัติเหตุที่มีความรุนแรง เช่น อุบัติเหตุทางรถยนต์ พลัดตกจากที่สูง ได้รับแรงกระแทกโดยตรงบริเวณสะโพกหรือเชิงกราน แต่ในผู้ป่วยโรคกระดูกพรุน อุบัติเหตุเพียงเล็กน้อยก็อาจทำให้กระดูกเชิงกรานแตกหักได้ง่าย โดยสามารถสังเกตอาการปวดจากภาวะกระดูกเชิงกรานแตกหรือหักได้ ดังนี้

• ปวดกระดูกเชิงกรานเวลานั่งในบางท่า
• ปวดกระดูกเชิงกรานจนไม่สามารถขยับสะโพกได้
• กระดูกเชิงกรานหรือสะโพกผิดรูป
• มีรอยแผลหรือรอยฟกช้ำชัดเจนบริเวณสะโพกและกระดูกเชิงกราน
• มีอาการบาดเจ็บร่วมของระบบทางเดินปัสสาวะหรืออวัยวะภายในอุ้งเชิงกราน จนทำให้เกิดอาการชาบริเวณรอบทวารหนัก หรือมีปัญหาเรื่องการขับถ่ายอุจจาระหรือปัสสาวะ
• เส้นประสาทบริเวณเอวส่วนล่างและก้นกบบาดเจ็บ บางรายอาจรุนแรงไปถึงการเสียชีวิตเนื่องจากเสียเลือดปริมาณมาก

 แนวทางการรักษา

     การรักษาขึ้นอยู่กับลักษณะและความรุนแรงของการหัก โดยสรุปได้เป็น 2 แนวทางใหญ่

การรักษาแบบไม่ผ่าตัด

• หากเป็นการหักในลักษณะที่เสถียร (stable) และไม่มีการเลื่อนของกระดูกมาก อาจใช้วิธีพักการลงน้ำหนัก ใช้อุปกรณ์ช่วยเดิน และให้ยาบรรเทาปวด 
• การดูแลภาวะแทรกซ้อน เช่น การเคลื่อนไหวน้อย การติดเชื้อ หรือภาวะลิ่มเลือดอุดตัน

การรักษาแบบผ่าตัด

• ในกรณีที่โครงสร้างเสียหายมาก หรือมีชิ้นกระดูกเลื่อนตัว (unstable) จะต้องใช้การผ่าตัด เช่น ยึดตรึงกระดูก หรือผ่าตัดซ่อมแซมโครงสร้างเชิงกรานเพื่อให้กลับมาใช้งานได้
• หลังการรักษา ต้องมีโปรแกรมฟื้นฟู เช่น กายภาพบำบัดเพื่อคืนความแข็งแรง และลดโอกาสเกิดภาวะแทรกซ้อน

หลังเกิดอุบัติเหตุแล้วกระดูกเชิงกรานหักต้องปฏิบัติตัวอย่างไร

• ให้ผู้ป่วยขยับตัวน้อยที่สุด จนกว่าทีมช้วยเหลือจะมาถึง เพื่อป้องกันกระดูกที่หักเคลื่อนและทำให้อวัยวะข้างเคียงบาดเจ็บเพิ่ม
• หากมีบาดแผลให้ใช้ผ้าสะอาดปิดบริเวณปากแผล
• ถ้าผู้ป่วยพอที่จะขยับตัวได้ ให้ขยับตัวช้า ๆ เพื่ออยู่ในท่าทางที่ผู้ป่วยเจ็บปวดน้อยที่สุด
• หากไม่แน่ใจว่ามีกระดูกหักหรือไม่ ไม่ควรนวดหรือดัดร่างกาย
• ประคบเย็นบริเวณที่มีอาการปวดกระดูก บวม หรือฟกช้ำ

กระดูกเชิงกรานหัก” อาจเริ่มจากเหตุการณ์เล็ก ๆ แต่หากได้รับแรงกระแทกสูง หรือเกิดในผู้ที่กระดูกอ่อนแอ ก็สามารถนำไปสู่ภาวะแทรกซ้อนรุนแรง เช่น เลือดออกภายใน อวัยวะภายในได้รับบาดเจ็บ หรือความสามารถในการเคลื่อนไหวลดลงอย่างถาวรได้ โดยเฉพาะอย่างยิ่งในผู้สูงอายุ

โรงพยาบาลพริ้นซ์ ปากน้ำโพ มีความพร้อมที่จะให้คำปรึกษาและดูแลผู้ป่วยและวิธีการรักษาอื่นๆ อย่างครบวงจร

 ขอคำปรึกษา คลิก

มีคำถามเกี่ยวกับ โรคกระดูกเชิงกรานหัก?

สอบถามฟรี รับคำตอบได้ทันที ทางช่องทาง LINE เพื่อความสบายใจของคุณ
 

ช่องทางการซื้อแพ็กเกจและโปรโมชั่น