เด็กนอนกรนจากต่อมทอนซิลโต และต่อมอะดีนอยด์โต อันตรายแค่ไหน?

     อาการ เด็กนอนกรน อาจดูเหมือนเรื่องเล็กที่หลายครอบครัวมองข้าม แต่ในความเป็นจริง อาจเป็นสัญญาณของ ภาวะทางเดินหายใจอุดกั้นจากต่อมทอนซิลโต (Tonsil) และต่อมอะดีนอยด์โต (Adenoid) ซึ่งหากปล่อยไว้อาจส่งผลต่อพัฒนาการ การเจริญเติบโตและคุณภาพชีวิตของเด็กในระยะยาว บทความนี้ โรงพยาบาลพริ้นซ์ ปากน้ำโพ จะพาคุณพ่อคุณแม่ทำความเข้าใจอย่างถูกต้อง เพื่อให้สามารถสังเกตอาการลูกได้อย่างแม่นยำ และเข้ารับการรักษาได้อย่างเหมาะสม

ทอนซิล (Tonsil) คืออะไร? ทำไมเด็กจึงมีปัญหาทอนซิลบ่อย

     ทอนซิล (Tonsil) คือ ต่อมน้ำเหลืองที่อยู่บริเวณด้านหลังของลำคอทั้งสองข้าง ทำหน้าที่เป็นด่านแรกของระบบภูมิคุ้มกัน คอยดักจับเชื้อโรคที่เข้าสู่ร่างกายผ่านทางปากและลำคอ ในเด็กเล็ก โดยเฉพาะอายุ 2–6 ปี ระบบภูมิคุ้มกันยังพัฒนาไม่เต็มที่ เปรียบเหมือน “ทหารใหม่” ที่ยังไม่ชำนาญ เมื่อพบเชื้อโรคครั้งแรก ร่างกายจึงต้องสร้างเซลล์ภูมิคุ้มกันจำนวนมาก ทำให้ต่อมน้ำเหลืองรวมถึงทอนซิลมีขนาดใหญ่ขึ้นตามธรรมชาติ (lymphoid hyperplasia)

     นอกจากนี้ เด็กวัยอนุบาลและประถมมักติดเชื้อทางเดินหายใจบ่อย เช่น ไข้หวัด น้ำมูก ไอ เจ็บคอ ทำให้ตรวจพบ ทอนซิลโตและคอแดง ได้ง่าย แม้จะไม่ได้เกิดจากการติดเชื้อแบคทีเรียเสมอไป

ความเข้าใจผิดที่พบบ่อย ทอนซิลอักเสบต้องกินยาปฏิชีวนะทุกครั้ง?

     ความจริงแล้ว ทอนซิลอักเสบในเด็กส่วนใหญ่เกิดจากเชื้อไวรัส ซึ่งไม่จำเป็นต้องใช้ยาปฏิชีวนะ สัญญาณที่บ่งชี้ว่าอาจเป็นการติดเชื้อแบคทีเรีย ได้แก่

• ไข้สูงเฉียบพลัน

• เจ็บคอมาก โดยเฉพาะเวลากลืน

• ไม่มีอาการหวัดนำมาก่อน

• ไม่มีไอ หรือไอน้อย

• ตรวจพบหนองที่ต่อมทอนซิล
  *หากมีลักษณะดังกล่าว แพทย์อาจพิจารณาให้ยาปฏิชีวนะจนครบตามแผนการรักษา

ต่อมอะดีนอยด์ (Adenoid) คืออะไร? เกี่ยวข้องกับการนอนกรนอย่างไร

     ต่อมอะดีนอยด์ (Adenoid) เป็นต่อมน้ำเหลืองอีกตำแหน่งหนึ่ง อยู่บริเวณด้านหลังโพรงจมูก มองไม่เห็นจากภายนอก เมื่อทอนซิลโต มักพบว่าอะดีนอยด์โตตามไปด้วย หากทั้งสองตำแหน่งมีขนาดใหญ่ จะไปเบียดทางเดินหายใจส่วนต้น โดยเฉพาะเวลานอนที่กล้ามเนื้อหย่อนตัว จึงเกิดภาวะทางเดินหายใจแคบลง ผลที่ตามมาคือ

• เด็กนอนกรนเสียงดัง

• หายใจทางปาก

• นอนกระสับกระส่าย

• มีจังหวะหยุดหายใจขณะหลับ (Obstructive Sleep Apnea)

เด็กนอนกรน อันตรายหรือไม่?

     “นอนกรนในเด็ก” ไม่ใช่เรื่องปกติ หากเกิดเป็นประจำ โดยเฉพาะร่วมกับอาการต่อไปนี้ ควรพบแพทย์เฉพาะทาง

• นอนอ้าปากหายใจทุกคืน

• หยุดหายใจเป็นช่วง ๆ

• นอนหลับไม่สนิท

• ปัสสาวะรดที่นอน

• สมาธิสั้น ง่วงกลางวัน

• โตช้า น้ำหนักขึ้นไม่ดี
   

     ภาวะหยุดหายใจขณะหลับจากทางเดินหายใจอุดกั้น (Obstructive Sleep Apnea) ในเด็ก อาจส่งผลต่อ

• พัฒนาการสมอง

• การเรียนรู้

• พฤติกรรม

• การเจริญเติบโต
  *การวินิจฉัยที่แม่นยำและการรักษาที่ถูกต้องตั้งแต่ระยะแรกจึงมีความสำคัญอย่างยิ่ง

เด็กที่เป็นภูมิแพ้ เสี่ยงทอนซิลและอะดีนอยด์โตมากกว่า

     เด็กที่มี ภูมิแพ้จมูก (Allergic Rhinitis) มักมีเยื่อบุจมูกอักเสบ คัดจมูกเรื้อรัง ทำให้หายใจทางปากบ่อย การหายใจทางปากทำให้อากาศไม่ได้รับการกรองฝุ่นและเชื้อโรคอย่างเหมาะสม จึงกระตุ้นให้ต่อมน้ำเหลืองทำงานหนักและมีขนาดโตได้ง่ายกว่าปกติ การควบคุมภูมิแพ้จึงเป็นส่วนสำคัญในการลดปัญหาทอนซิลและอะดีนอยด์โต

• แจ้งแพทย์หากมีประวัติแพ้ยา อาหารทะเล หรือสารทึบรังสี

• งดยาต้านการแข็งตัวของเลือด เช่น Aspirin, Plavix อย่างน้อย 7 วัน (ตามคำแนะนำแพทย์)

• งดอาหารและเครื่องดื่มอย่างน้อย 6–8 ชั่วโมงก่อนตรวจ

• ถอดฟันปลอม หรืออุปกรณ์จัดฟันชนิดถอดได้

• มีญาติสายตรงมาด้วยในวันตรวจเพื่อเซ็นใบยินยอม

เมื่อไหร่ควรผ่าตัดต่อมทอนซิลและต่อมอะดีนอยด์?

     การผ่าตัดสามารถพิจารณาได้ตั้งแต่อายุประมาณ 2–3 ปีขึ้นไป โดยแพทย์จะประเมินจากหลายปัจจัยร่วมกัน

ข้อบ่งชี้สำคัญในการผ่าตัด

1. มีภาวะหยุดหายใจขณะหลับจากทอนซิลและอะดีนอยด์โต

2. ทอนซิลอักเสบบ่อย
   - มากกว่า 5 ครั้งต่อปี ติดต่อกัน 2 ปี
   - หรือ 3 ครั้งต่อปี ติดต่อกัน 3 ปี

3. อักเสบรุนแรง มีหนองบ่อย และรักษาด้วยยาปฏิชีวนะไม่ได้ผล

4. กลืนลำบาก สำลักบ่อย

5. ทอนซิลโตผิดปกติข้างเดียว สงสัยภาวะผิดปกติอื่นหากใช้ยาสเตียรอยด์พ่นจมูกแล้วอาการไม่ดีขึ้น และมีภาวะอุดกั้นทางเดินหายใจชัดเจน การผ่าตัดอาจเป็นทางเลือกที่เหมาะสม

ขั้นตอนการผ่าตัดต่อมทอนซิล (Step by Step)

1. ตรวจสุขภาพอย่างละเอียด

2. ประเมินการแข็งตัวของเลือด

3. งดน้ำและอาหาร 6–8 ชั่วโมงก่อนผ่าตัด

4. ดมยาสลบโดยวิสัญญีแพทย์

5. ใส่เครื่องมือถ่างปาก (mouth gag)

6. ผ่าตัดด้วยเทคนิคที่เหมาะสม เช่น
   - มีดผ่าตัด
   - เครื่องจี้ไฟฟ้า
   - คลื่นวิทยุ
   - เลเซอร์
   - อัลตราซาวด์

7. ห้ามเลือดโดยไม่ต้องเย็บแผล
   *ใช้เวลาประมาณ 15–60 นาที และพักฟื้นในโรงพยาบาล 1–2 คืน

การดูแลหลังผ่าตัดต่อมทอนซิล

การพักฟื้น

• พักผ่อน 1–2 สัปดาห์

• นอนยกศีรษะสูง

• งดกิจกรรมใช้แรง

การพักฟื้น

• แผลจะมีคราบสีขาวในลำคอ เป็นภาวะปกติ หายภายใน 7–14 วัน

ควรรับประทานอะไร? (ช่วง 1-3 วันแรก)

• นม

• โยเกิร์ต

• ไอศกรีม

• อาหารเหลวเย็น

• โจ๊ก (หลัง 1 สัปดาห์)

• ข้าวต้ม (หลัง 1 สัปดาห์)

• อาหารอ่อน (หลัง 1 สัปดาห์)
  *หลีกเลี่ยงอาหารแข็ง เผ็ด ร้อนจัด หรือกรอบ

โรงพยาบาลพริ้นซ์ ปากน้ำโพ 2 ให้บริการดูแลและรักษาเด็กที่มีปัญหา ทอนซิลอักเสบเรื้อรัง , ต่อมอะดีนอยด์โต , เด็กนอนกรน , ภาวะหยุดหายใจขณะหลับ โดยทีมกุมารแพทย์และแพทย์เฉพาะทางหู คอ จมูก ที่มีประสบการณ์ พร้อมเครื่องมือทางการแพทย์ที่ทันสมัย ห้องผ่าตัดได้มาตรฐาน และทีมวิสัญญีแพทย์ดูแลใกล้ชิดทุกขั้นตอน เราให้ความสำคัญทั้ง ความปลอดภัย ความแม่นยำในการวินิจฉัย และการดูแลแบบครอบครัว เพื่อให้เด็ก ๆ กลับมาหายใจสะดวก นอนหลับเต็มอิ่ม และเติบโตได้อย่างเต็มศักยภาพ

 ขอคำปรึกษา คลิก

มีคำถามเกี่ยวกับ ส่องกล้อง เด็กนอนกรน ?

สอบถามฟรี รับคำตอบได้ทันที ทางช่องทาง LINE เพื่อความสบายใจของคุณ
 

ช่องทางการซื้อแพ็กเกจและโปรโมชั่น